เสียงร้องสังเคราะห์ด้วย AI ทำงานอย่างไร และควรใช้อย่างไร
ระบบสังเคราะห์เสียงร้องคือซอฟต์แวร์ที่รับข้อมูลโน้ต จังหวะ และเนื้อร้อง แล้วสร้างเป็นเสียงร้องเหมือนมีนักร้องร้องจริง ระบบรุ่นแรกใช้การต่อเสียงพยางค์ที่บันทึกไว้ทีละชิ้น เสียงจึงฟังเป็นเครื่องจักร ระบบรุ่นใหม่ใช้โครงข่ายประสาทเทียมที่เรียนรู้จากการบันทึกเสียงร้องจำนวนมาก ทำให้ได้ลมหายใจ การเลื่อนเสียง และการสั่นของเสียงใกล้ธรรมชาติขึ้นมาก ผู้ใช้กำหนดได้ทั้งความดัง ความหนักเบาของพยัญชนะ และอารมณ์ของการร้อง เทคโนโลยีนี้เปิดทางใหม่ให้นักแต่งเพลง แต่ก็มาพร้อมคำถามเรื่องสิทธิในเสียงของบุคคล
ระบบต้องรู้อะไรบ้าง
โน้ตและจังหวะ
บอกว่าแต่ละพยางค์ร้องเสียงอะไร ยาวเท่าไร มักป้อนผ่านไฟล์ MIDI หรือหน้าจอแก้โน้ต
เนื้อร้องและการออกเสียง
ระบบต้องแปลงตัวอักษรเป็นหน่วยเสียง ภาษาที่มีวรรณยุกต์อย่างภาษาไทยจึงท้าทายเป็นพิเศษ เพราะทำนองกับเสียงวรรณยุกต์ต้องไม่ขัดกันจนฟังผิดความหมาย
ลักษณะเสียงของผู้ร้อง
ได้จากข้อมูลการบันทึกเสียงที่ใช้ฝึก ซึ่งควรได้รับอนุญาตจากเจ้าของเสียงอย่างชัดเจน
นักดนตรีใช้ทำอะไร
- ทำเพลงเดโมก่อนนัดนักร้องจริง
- ฟังแนวประสานเสียงหลายแนวก่อนสอนคณะนักร้อง
- ทดลองทำนองในช่วงเสียงต่าง ๆ เพื่อหาคีย์ที่เหมาะ
- สร้างงานศิลปะที่ตั้งใจใช้เสียงสังเคราะห์เป็นเอกลักษณ์
ความท้าทายของภาษาไทย
ภาษาไทยมีห้าวรรณยุกต์ เมื่อร้องเพลง ผู้แต่งเพลงไทยจำนวนมากเลือกทำนองให้สอดคล้องกับเสียงวรรณยุกต์ของคำ เพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจความหมาย ระบบสังเคราะห์ที่ฝึกจากภาษาอื่นอาจออกเสียงคำไทยเพี้ยน หรือวางทำนองที่ทำให้คำฟังเป็นคำอื่น ผู้ใช้จึงควรตรวจด้วยหูทุกครั้ง และอาจต้องปรับทำนองหรือเลือกคำใหม่ นี่เป็นจุดที่ความรู้ภาษาและดนตรีของมนุษย์ยังสำคัญมาก
สิทธิในเสียงและความยินยอม
เสียงของคนเป็นสิ่งที่ผูกกับตัวตน การสร้างเสียงร้องเลียนแบบบุคคลจริงโดยไม่ได้รับอนุญาต อาจกระทบสิทธิและความรู้สึกของเจ้าของเสียง และอาจขัดกฎหมายในหลายประเทศ ผู้ใช้ควรเลือกเครื่องมือที่ระบุชัดว่าเสียงในระบบได้รับความยินยอม และบอกผู้ฟังอย่างตรงไปตรงมาเมื่อเพลงใช้เสียงร้องสังเคราะห์ ศิลปินหลายคนเริ่มทำข้อตกลงเรื่องการใช้เสียงของตัวเองอย่างเป็นระบบ ซึ่งเป็นแนวทางที่ชัดเจนและเป็นธรรมสำหรับทุกฝ่าย
มุมมองต่อการเรียนร้องและเรียนดนตรี
เสียงสังเคราะห์ช่วยให้นักเรียนได้ยินแนวประสานหรือทำนองก่อนร้องจริง แต่ไม่ได้แทนการฝึกร้องด้วยร่างกายตัวเอง การหายใจ การวางเสียง และการฟังเพื่อนร่วมวงเป็นทักษะที่ต้องฝึกด้วยตัวเอง ครูอาจใช้เสียงสังเคราะห์เป็นแนวอ้างอิง แล้วให้นักเรียนร้องทับเพื่อฝึกความแม่นของระดับเสียง
ตัวอย่างการใช้ทำเดโมเพลงไทย
สมมุตินักแต่งเพลงเขียนเพลงช้าหนึ่งเพลงและอยากรู้ว่าทำนองเข้ากับคำหรือไม่ ขั้นแรกป้อนทำนองจากเปียโนเป็นไฟล์ MIDI แล้วใส่เนื้อร้องทีละพยางค์ ฟังผลแล้วจดคำที่ฟังเพี้ยน เช่น คำที่เสียงวรรณยุกต์สูงแต่ทำนองลงต่ำ จากนั้นปรับโน้ตหรือเปลี่ยนคำ เมื่อเดโมฟังเข้าใจได้แล้ว จึงนัดนักร้องจริงมาบันทึก ขั้นตอนนี้ช่วยประหยัดเวลาในห้องบันทึกเสียง และทำให้นักร้องได้รับเพลงที่ผ่านการตรวจเบื้องต้นแล้ว
สิ่งที่ยังต้องใช้คน
การตีความอารมณ์ การเลือกจุดหายใจ และการสื่อสารกับผู้ฟังบนเวที
ฟังอย่างไรให้แยกออก
ลองฟังพยัญชนะท้ายคำ เสียงหายใจระหว่างวลี และการเปลี่ยนสีเสียงเมื่อร้องสูงขึ้น เสียงสังเคราะห์รุ่นใหม่ทำส่วนนี้ได้ดีขึ้นมาก แต่บางครั้งยังเรียบเกินไปหรือสม่ำเสมอแปลก ๆ การฝึกฟังรายละเอียดเหล่านี้ช่วยพัฒนาหูดนตรีโดยรวมด้วย
คำถามที่พบบ่อย
ถาม: เสียงสังเคราะห์ร้องภาษาไทยได้ไหม
ตอบ: บางระบบรองรับ แต่ควรตรวจการออกเสียงและวรรณยุกต์ด้วยหูทุกครั้ง
ถาม: ใช้เสียงนักร้องที่ชอบได้ไหม
ตอบ: ไม่ควรเลียนแบบเสียงบุคคลจริงโดยไม่ได้รับอนุญาต
ถาม: นักแต่งเพลงมือใหม่ใช้ได้ไหม
ตอบ: ใช้ทำเดโมได้ดี ช่วยให้ได้ยินเพลงก่อนนัดนักร้อง
ถาม: จะแทนนักร้องจริงไหม
ตอบ: เป็นเครื่องมืออีกแบบ งานแสดงสดและการตีความของนักร้องยังเป็นสิ่งที่ผู้ฟังให้คุณค่า
ถาม: ต้องรู้ MIDI ไหม
ตอบ: รู้พื้นฐานการป้อนโน้ตจะช่วยให้ใช้งานได้คล่องขึ้น
เริ่มต้นกับ TIGA ALPHA
ถ้าอยากเรียนเปียโนออนไลน์โดยมีผู้ช่วยฟังทุกครั้งที่ซ้อม TIGA ALPHA เป็นแอปพลิเคชันสอนเปียโนออนไลน์ฝีมือทีมคนไทย ใช้การสอนเปียโนด้วย AI จับโน้ตและจังหวะขณะเล่นเปียโน แล้วชี้จุดที่ควรแก้ทันที เลือกเรียนได้ทั้งภาษาไทย อังกฤษ และจีนกลาง แนวทางบทเรียนดูแลโดยครูอั้ม CEO ผู้สอนเปียโนมา 20 ปี จะใช้เป็นแอปสอนเปียโนสำหรับมือใหม่ หรือแอปสอนเปียโนออนไลน์สำหรับคนที่เคยเรียนมาแล้วก็ได้ ทดลองแอปสอนเปียโน AI ได้ที่ TIGA ALPHA ทุกคนใช้แพ็กเกจพรีเมียมฟรี 7 วัน แล้วต่อเดือนละ 799 บาท
สำหรับคนที่อยากได้คอร์สเรียนเปียโนออนไลน์ AI คู่กับการเรียนเปียโนแบบมีครูดูแล ดูคอร์สเปียโนและคอร์สเรียนเปียโนของ TIGA Studio ที่สอนดนตรีทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ให้เรียนดนตรีและเล่นดนตรีได้อย่างสนุก และติดตามแนวคิดของบริษัทนวัตกรรมการศึกษาด้วย AI ที่ www.tigaalpha.com
การฝึกเล่นเปียโนประกอบเสียงร้อง ไม่ว่าเสียงร้องนั้นมาจากคนหรือจากระบบสังเคราะห์ ต้องอาศัยจังหวะที่มั่นคงและการฟังแนวทำนองเป็นหลัก การซ้อมแนวเปียโนกับแอปจนจังหวะนิ่ง จะทำให้การเล่นร่วมกับเสียงร้องทุกแบบง่ายขึ้นมาก
เสียงร้องจากเครื่องที่ใช้อย่างเคารพเจ้าของเสียง จะเป็นเครื่องมือสร้างสรรค์ ไม่ใช่การเลียนแบบ